Rond trip Oost Turkije

Historie, Çatal Höyük, Troy, Pergamum, Ephesus, Miletus, Halicarnassus, Hittieten, Hellenic, Hellenistic, Roman, Byzantine, Seljuk, Ottoman, Kurd, Halabja | Anyalya, Ankara, Isuyu, Gordion, Hittite, Yassihoyuk, Phrygians, Midas Tümülüsü, Kültür Bakanligi, Mahmut Pasa, Kusunlu Han, Anit Kabir, Atatürk | Samsun, Hatusas, Büyük Mabed, Sari Kale, Aslani Kapi, Lion gate, Kral Kapi, Ergaskale, Trabzon, Black Sea, Yalikoy, Aya Sofya, Sumela | Zigana Geçidi, Maçka, Dogu Karadeniz Daglari, Erzurum, Bayburt, Kop Geçidi, Çifte Minareli Medrese, Aleattin Keykubat II | Dogubayazit, Kars, Ani, Mt Ararat | Ishak Pasa Sarayi, Muradya | Van, Nemrut Dag, Akdamar Kilisesi, Van Gölü | Didyarbakir, Tatvan, Tigris, Mesopotamia, Euphrates | Sanliurfa, Harran, Rohas, Trullihouses | Adiyaman, Eufraat, Mesopotania, Nemrut Dagi | Cappadocia, Avanos, Ericiyas Dagi, Nasan Dagi | Konya, Akseray | Taurus, Manavgat, Antalya |

** Click Images to enlarge **

De ideeën die veel westerse bezoekers hebben over Turkije is nog steeds een vaag gevoel van oosterse pracht en decadentie, mysteries en intriges, Sultans en harems, luxe en losbandigheid. Deze verouderde ideeën verdampen als sneeuw voor de zon als de bezoeker eenmaal in Turkije is gearriveerd. De Turkse Republiek is een democratie's zeer snel ontwikkelend land, seculier en op het westen georiënteerd met een redelijk sterke economie. Die historie van Anatolië, het Turkse thuisland is verbazingwekkend. De oudste stad ter wereld is hier teruggevonden, Çatal Höyük uit 7500 BC. Het Hittietische rijk, weinig bekend in het westen, kan wedijveren met het oude Egypte, en heeft veel boeiende kunstschatten nagelaten. De oorsprong van de klassieke Hellenistise cultuur ligt in Turkije, inclusief de steden als Troy, Pergamum, Ephesus, Miletus en Halicarnassus. De Turken zijn erg trots op hun verleden met Mehmet de veroveraar en Süleyman de geweldige, toen Turkije nog zeer rijk, sterk en gevreesd was in het westen. Turkije is ook fascinerend door de ouderdom van zijn historie en de opeenvolging van koningen en heerschappijen die de volgende grote culturen hebben gekoesterd: Hittite, Hellenic, Hellenistic, Roman, Byzantine, Seljuk, Ottomaans, en meer. Turkije is een groot land met een enorme variëteit van dingen om te bekijken en te doen. Je kunt er gemakkelijk weken of misschien wel maanden doorbrengen. Eens was Anatolië geheel bedekt met dicht woud maar door duizenden jaren van kappen is dat nu vrijwel verdwenen. Langs de Middellandse Zee kust en langs de Zwarte Zee is nog steeds woud te vinden van behoorlijke omvang. Turkije heeft ongeveer 60 miljoen inwoners, dat is inclusief 10 miljoen Koerden, het grootste gedeelte 98% zijn Soennitische Moslim Turken, maar ongeveer 15% houd zich aan alle Moslim regels. Officieel zijn er geen Koerden in Turkije alleen Berg Turken, de Koerdische taal en andere duidelijke tekenen van het Koerdisch leven waren verboden. De vele militaire acties heeft vele Koerden erg verbitterd, en de aanval met chemische wapens op het Irak Koerdisch stadje Halapja heeft weer duizenden doen vluchten naar de betrekkelijke veiligheid in Turkije. De huidige staat van de Koerden kwam onder de aandacht van Europa en USA, en de daarbij behorende publiciteit leidde tot afzwakking van de Turkse restricties.

Mosk Ankara Onze reis begon in Mandala waar we op de bus stapten naar Ankara. Onderweg bezochten we de grotten van Isuyu en de plaats Gordion, de hoofdstad van het oude Frygië, ongeveer 106 km ten westen van Ankara bij de plaats Yassihöyük. Een team van Archeologen heeft in 1950 ongeveer 80 heuvels afgegraven, en 18 verschillende lagen van civilisatie blootgelegd, van het Bronzen tot aan het Romeinse tijdperk. De plaats was vroeger een Hittietishe stad is in de 9e eeuw BC ingenomen door de Frygiërs. Verwoest gedurende de invasie van de Cimmerian, en later opnieuw opgebouwd om weer veroverd te worden door de Lydiërs en de Perzen. Alexander de Grote kwam hier in 333 BC om de befaamde Gordiaanse Knoop door te hakken, uiteindelijk was het de Galatian verovering in 278 BC die een eind maakte aan wat er nog over was van de stad. In 1957 ontdekte een team de intacte tombe van een Frygiesche koning begraven ergens tussen 750 and 725 BC. De koninklijke tombe (Midas Tümülüsü) is 60 m hoog en 30 m in diameter. De archeologen hebben van de zijkant een tunnel gegraven en vonden het lichaam van een 61 tot 65 jaar oude man van 1,59 m lang omgeven door graf objecten, maar geen wapens of juwelen. Om onze kennis van de Turkse beschaving wat op te krikken bezoeken we in Ankara het museum van de Anatolian Civilizations Kültür Bakanligi. Het museum is ondergebracht in een oude overdekte markt, gebouwd in opdracht van Grand Vizier Mahmut Pasa in 1471, en het daarbij gelegen Kusunlu Han, een Ottomaans waren huis.
Als je Ankara bezoekt is een bezoek aan het Atatürk's Mausoleum genoemd Anit Kabir essentieel. Aan de oost kant van overzijde van de tuin is een museum met allerlei herinneringen en persoonlijke eigendommen van Atatürk. Als je de ingang van de tombe netjes benadert springen de wachten met hoge stappen in de houding.

Onderweg naar Samsun stoppen we in Bogaskale. Het dorpje ligt 200 km oost van Ankara aan de highway naar Samsun en is zeker de moeite waard omdat hier Hatusas ligt, de hoofstad van de Hittieten. Hatusas was eens een grote en indrukwekkende stad, goed beschermt door stenen muren van ongeveer 6 km lengte. Op dit moment bestaan de ruines hoofdzakelijk gereconstrueerde fundamenten, muren en wat inscripties in de rotsen, maar er is meer te zien. De eerste plaats die je ziet is de Büyük Mabed, of grote tempel van de storm god, een zelfstandig complex wat bijna een stad apart is, met een eigen water en afvoer systeem, opslagplaatsen en rituele altaren. Het dateert van de 14e eeuw BC en het lijkt erop dat het rond 1200 BC een keer verwoest is. Er is nog veel meer te zien zoals Sari Kale een fort, Aslani Kapi de Lion poort, Yer Kapi Sphinx poort, een 70 meter lange tunnel onder de muren, en Kral Kapi de konings poort.
Yazilikaya is een andere plaats op iets minder dan drie km van Bogaskale, het was van oorsprong een naturalistisch religieus heiligdom in de open lucht, maar later zijn er monumentale poorten en tempel structuren voor de natuurlijke rots galerijen gebouwd. Er zin twee natuurlijke rots galerijen. Op de lange galerij de reliëfs van een heleboel goden en godinnen met kegelvormige hoofden zie je in processie marcheren wat aangeeft dat dit een van belangrijkste religieuze heiligdommen geweest is.
S'avonds in Samsun aan de Zwarte Zee werden we uitgenodigd op een Turkse bruiloft, een leuke ervaring. Van Samsun reizen we naar Trabzon langs de Zwarte Zee kust met mooie groene wouden. Onderweg werden we op appelthee getrakteerd door Nederlands sprekende turken. En in het kleine dorpje Yalikoy hebben we wat assistentie verleend (opeten) bij het kraken van hazelnoten. Turkije voorziet in bijna de totale wereld behoefte aan hazelnoten, en een groot gedeelte van pistacheos and walnoten.
De moderne stad Trabzon is de grootste haven langs de oostelijke Zwarte Zee kust. Na het in eenstorten van de Sovjet Unie en het opengaan van de grenzen, veel inwoners uit de Sovjet republieken, specifiek Georgië and Armenië, kwamen naar Turkije waaronder een heleboel Natashas. Een van de hoofdredenen voor een bezoek aan Trabson is om de middeleeuwse kerk Aya Sofya te zien en wat rond te scharrelen bij Sumela, een bijzonder Byzantijns klooster uitgehouwen in een steile rots. Het is een mysterieus angstwekkende plaats, speciaal wanneer de mist wappert langs de toppen van de bomen in de lager gelegen vallei.

Zigana pass Van Trabzon we vervolgen onze reis naar Erzurum via Maçka. Vanaf Maçka, begon een lange langzame klim langs over een serpentine weg door actief aardverschuivingen gebied naar de adembenemende Zigana Geçidi (Zigano pass) op een hoogte van 2030 m. Het landschap is één en al kronkelige valeien begroeit met dramatisch belichte prachtige pinebossen. De dichte vochtige lucht van de kust verdwijnt als je hoger komt en wordt tintelend en droog wanneer je de zuidzijde van de Dogu Karadeniz Daglari (Eastern Black Sea Mountains) bereikt. Met het wijzigen van de kleur van de bergen die variëren tussen green, rood en geel veranderen nu ook de plaatsen en dorpjes; Zwarte Zee plaatsen wijzigen enigszins in Balkan of centraal Azië. We bereiken Bayburt, 195 km van Trabzon, en we zijn op de uitgestrekte steppe met golvende bergen van het hoge Anatolië Plateau. Een droge desolate plaats, Bayburt heeft een groot middeleeuws fort. De weg van Bayburt gaat door groen uitgestrekt boeren land met af en toe groepen populieren en troepen bruinwollige schapen. Op een hoogte van 2370 m passeren we Kop Geçidi een monument voor de ontelbare soldaten hier gesneuveld, onder de meest afschuwelijke omstandigheden, in de gevechten om het behoud van de pas gedurende de onafhankelijkheid oorlog. In Erzurum bezoeken we de Çifte Minareli Medrese, een Koran school van 1253, gebouwd door Aleattin Keykubat II, zoon van de Seljuk Sultan. Aan het eind van de tuin is de tombe van Huant Hatun de dochter van de sultan.

Ani Van Ezurum gaan we naar Dogubayazit. Onderweg stoppen we bij Kars om toestemming te vragen voor een bezoek aan Ani. Omdat Ani tegen de Armeense grens aanligt, moet je eerst toestemming hebben van de Turkse autoriteiten. De procedure die gevolgd wordt is: waarom het gemakkelijk doen als het ook moeilijk kan, een soort werk creëren. De eerste indruk van Ani is verbluffend; allemaal antieke wrakken van grote stenen huizen drijvend op een zee van gras, bakens in een spookstad waar eens meer dan 100,000 mensen leefden. Gebruik je verbeelding om al die mensen te zien rondlopen in de straten met twee verdieping hoge gebouwen en de grote kerken ertussendoor. Ani werd uitverkoren als hoofdstad door King Ashot III (950-957) toen hij vanuit Kars verhuisde. Heel veel heersers hebben deze stad overgenomen en er geregeerd totdat in 1239 de Mongolen de stad overnamen. De nomadische Mongolen hadden eigenlijk geen interesse in het stadsleven en vonden het eigenlijk niet zo belangrijk toen in 1319 een grote aardbeving de stad verwoeste en een einde maakte aan Ani's schoonheid. Ani werd verlaten en vergeten. In het begin van de 19e eeuw werd de stad teruggevonden, maar nu als een spookstad. Het is interessant om hier rond te wandelen en de oude gebouwen te bekijken waarvan sommige nog in een uitzonderlijk goede staat zijn.
Dogubayazit op maar 35 km van de Iraanse grens is een klein stil plaatsje Een rij kale onherbergzame scherpgetande bergen rijst hoog boven het stadje, terwijl aan de andere kant een uitgestrekte groene grazige vlakte zich uitstrekt tot aan de horizon. Aan de noordzijde van de vlakte staat de Mt Ararat 5137 m, een enorme vulkaan, de top bedekt met ijs en sneeuw maar meestal gehuld in donkere wolken, de veronderstelde rustplaats van de ark van Noach.

Ishak pasha Naar het oosten, vijf km van de stad ligt Ishak Pasa Sarayi. Het is een leuke wandeling al voel je jezelf soms wat geïsoleerd. De bouw van dit lustoord werd gestart in 1685 door Çolak Abdi Pasa en werd voltooid in 1784 door zijn zoon. De prachtige met goud belegde deuren die eens hier in de scharnieren hingen zijn verwijderd door de Russen en sieren nu het Hermitage museum. Ondanks dat het een ruïne is, het 366 kamers tellende fort-paleis-lustoord heeft veel onderdelen die in perfecte staat gebleven zijn. Je hebt niet veel verbeelding nodig om je een paleis voor te stellen uit de 1001 Nacht verhalen. Het paleis was eens voorzien van centrale verwarming een riolering en stromend water. Het is gebouwd op een heuvel en vanaf de minaret en door de ramen heb je fantastische uitzichten. Gebruik weer je verbeelding als je hier rondloopt en verbeeld je de mensen specifiek als je door de harem kamers loopt. Onderweg naar Van hebben we de lunch gebruikt bij de Muradya watervallen, een prachtige plaats met een aardig restaurant te bereiken via een lang smal hangbruggetje.

Lake Van Gedurende eerste wereld oorlog hebben de Ottomanen de oude stad Van totaal verwoest, voordat deze in 1915 werd ingenomen door de Russen. Het Ottomaanse leger heeft diverse keren geprobeerd de bezetters te verjagen maar dit lukte niet. De stad door de Russen weer opgebouwd bleef bezet tot de wapenstilstand in 1917. Het is een oninteressante stad en er is niets het bekijken waard. Het Meer Van (Van Gölü) is een meer met een hoog alkaline gehalte en is ontstaan doordat de vulkaan Nemrut Dagi de natuurlijke uitgang geblokkeerd heeft. De hoeveelheid water wordt nu bepaald door verdamping waardoor een zeer hoge concentratie aan mineralen met name alkaline is ontstaan. Het meer bevind zich op een hoogte van 1750 m en bedekt een oppervlakte van 3700 vierkante km omgeven door hoge bergen van 3000 tot 4000 meter en levert daardoor fantastische uitzichten. We hebben een leuk boottochtje gemaakt naar Akdamar Kilisesi met een kerkje van het Heilige Kruis, een wonder van Armeense architecture, gebouwd door Gagik Artzruni in 921.

Batman bridge Naar Diyarbakir via de prachtige Tatvan pas op 2535 meter hoogte door het Oost Anatolische hoogland is een lange maar zeer interessante tocht. Het is Koerdisch gebied, en het was jammer dat onze Turkse gids te bang was om veel stops te maken, en als hij al stopte was dat dicht bij een politiepost. Een van de mooie bezienswaardigheden is de Batman brug, een prachtige stenen boogbrug gebouwd door de Artukid Turken in 1146. Diyarbakir is vermaard als centrum van de Koerdische separatisten beweging. Maar ondanks dat gaat het traditionele leven daar gewoon door. De meeste mannen dragen nog steeds de traditionele flodderige wijde broeken en de oudere vrouwen hebben de zwarte hoofddoeken om welke soms wordt gebruikt als sluier. Het is een verrassing dat deze stad temidden van rotsvlakten, de eerste plaats inneemt bij het telen van watermeloenen. De eerste-prijs meloenen wegen meer dan 40 tot 60 kg. Als je door de straten wandelt word je regelmatig uitgenodigd voor thee, maar de werkelijke bedoeling is om je iets te verkopen. De oude stad ligt tussen de oude vestingwallen die meer dan 5.5 km lang zijn. Gezien dat Mesopotamië, het land tussen de Tigris en de Euphrates valleien, het gebied was van opkomst en neergang van de wereld eerste grote koninkrijken, het is geen verrassing dat de geschiedenis van Diyarbakir's begint met het Hurrian Kingdom van Mitanni in 1500 BC. We overnachten hier in het oude maar sfeervolle Otel Büyük Karavaan Saray, leuk maar verschrikkelijk warm.

Koerd & Camel We reizen verder van Diyarbakir door Urfa naar Harran, in vroeger tijden een belangrijk fort maar vandaag een simpel klein dorpje, alleen bekend om zijn Trullihuizen een soort bijenkorf-vormige huizen wat je het gevoel geeft ver in de tijd terug te zijn. Maar sta niet verbaast als je binnen in het huis een grote vrieskast aantreft (wel op gas). De mensen leven van veeteelt en smokkelen in afwachting op de verwachte rijkdom na de ontwikkeling van Zuid oost Anatolië. In de tussentijd gebruiken ze nog steeds het kameel als lastdier. Waarschijnlijk is Harran een van de oudste steeds bewoonde plaatsen op deze wereld te zijn, ook Abraham heeft hier een aantal jaren gewoond. We overnachten in Sanliurfa het oude Ur een mengelmoes van impressies. In de schaduw van een machtig middeleeuws fort, staan grijs baardige mannen kippenvoer te strooien in een vijver vol met heilige karpers of vergaren zich bij een grot waarvan beweerd wordt dat het de geboorteplaats is van vader Abraham, met de heilige bron Rohas en Hali Rahman Gölü. Het is mogelijk voor niet Moslims om de bron te bezoeken, maar wel vrouwen en mannen gescheiden, schoenen uit en eerst voeten plus oren wassen. Aan de zuidzijde van de vijver is een prachtig park en twee moskeeën.

Apollo Van Urfa gaan we verder naar Adiyaman door het gebied van de Eufraat en de Tigris genoemd Mesopotamië, het oude paradijs met de hof van Eden. Om sentimentele redenen moet je wandelend de Eufraat oversteken. Dit is de plaats waar de grote Ataturk stuwdam wordt gebouwd, een enorm project wat bijna gereed was toen wij hier op bezoek waren. Lokale kinderen bieden allerlei fossielen te koop aan, die ze gevonden hebben in het puin wat vrijkwam bij de bouw van de dam. Ik heb hier een vrijwel gave schildpad gekocht, misschien wel diegene die door Adam "Schildpad" is genoemd. In Adiyaman worden we opgepikt door kleine busjes voor een tocht naar de 2159 meter hoge Nemrut Dagi waar de Syrian King Antiochus I in 100 BC opdracht gaf om een fabelachtig tempel complex en een graf heuvel te bouwen notabene op de top van de Nemrut. Niemand wist van het bestaan op de berg Nemrut Dagi tot 1881, toen een Ottomaans geoloog hier een rondreis maakte en stom verbaast over wat hij zag de berg over stak. Dit toppunt werd geformeerd toen een onbeduidend, megalomanisch pre-Romeins koninkje twee richels maakte in the rots, de ruimte opvulde met kolossale beelden van hem zelf en zijn goden, waarna hij opdracht gaf om later boven zijn dode lichaam een enorme grafheuvel te bouwen van alleen maar steenschilfers tot 50 m hoog. Aardbevingen hebben sommige hoofden van de beelden naar beneden doen vallen maar de meeste van de kolossale body's zitten nog stil op een rij. Hoe deze enorme beelden naar dit hoge punt zijn getransporteerd, wat het grootste gedeelte van het jaar onder sneeuw en ijs ligt, is een mysterie. Maar het is een adembenemend schouwspel speciaal met wanneer de zon opkomt en de roodgekleurde beelden tot leven lijken te komen.

Cappadocia We reizen verder naar Cappadocië, naar het plaatsje Avanos een toeristisch gebied wat je meteen merkt aan de door de gids geplande bezoeken aan een tapijt en een onyx fabriek. The historie of Cappadocië is geen mysterie: het begon zo'n 10 miljoen jaar geleden met uitbarstingen van drie vulkanen de Erciyas Dagi, Melindiz Dagi en Golludag. De erupties bedekten het gehele gebied met een dikke laag heet vulkaan as wat in de loop van vele eeuwen uithardden in zacht poreus gesteente genoemd tufsteen. Door eonen van inwerking door water, zand en zon, verwijderde de erosie gedeelten van het tufsteen en vormde het tot ingewikkelde onaardse vormen. Gedeelten van hardere steen, opgesloten in het tufsteen en blootgesteld aan de erosie, beschermden het tufsteen direct eronder. Met als resultaat een kolom of cone van tufsteen met een hoed van harder steen er bovenop, genoemd een peribaca, of "schoorstenen" sommige tot 30 m hoog. Gehele valleien staan vol met deze formaties, vele grinnikend penissen, kabouters, paddestoelen en puntmutsen genoemd, de meeste prachtig gekleurd door de inwerking van mineralen. Zodra de mensen leerden gereedschap te gebruiken ontdekten zij dat tufsteen gemakkelijk was te bewerken. Een grot was snel uitgesneden en toen de familie groeide, wat meer snijwerk produceerde extra kamers en opslagruimte. Later gingen zij onder de grond en produceerden grillige uit meerdere verdiepingen bestaande steden beneden het oppervlakte van de aarde met alleen een uitgang naar hun velden. Waarom zij dat gedaan hebben is een raadsel en waar is al het puin gebleven wat vrij kwam uit de 100 meter diepe steden? Veiligheid onder de grond is alleen zinvol bij bedreiging uit de lucht (4000 jaar geleden?) En waarom zo diep in het donker als er genoeg ruimte buiten is? Toen de eerste Christenen arriveerden in Cappadocië, ontdekten hun aanhangers dat grotkerken, met al de grillige decoraties gemakkelijk waren uit te snijden in het tufsteen. Zeer grote Christelijke communities verbleven hier en hun kerken werden een bijzondere vorm van kunst. Gebruik je verbeelding tijdens het rondwandelen maar realiseer je dat bijna alles wat je ziet al eens eerder voor totaal andere doeleinden is gebruikt.

Minaret Onderweg naar Konya maakten we een stop op ongeveer 100 km voor Konya dicht bij het plaatsje Akseray om de gerestaureerde seray Sultan Hani te bekijken, deze halte plaatsen werden vroeger gebruikt door de handelaren met hun kamelen om uit te rusten en goederen op te slaan. Een kameel is in staat om ongeveer 30 km per dag af te leggen, wat dan ook gelijk is aan de afstand tussen de diverse halte plaatsen. De meeste van de serays zijn mooi gedecoreerde gebouwen met zeer dikke muren, binnen is een grote stal voor de kamelen en een stuk of wat kleinere ruimten voor de handelaren en voor opslag. Let op het prachtig uitgesneden portaal van de Sultan Hani.
Konya onze bestemming is een zeer oude stad uit de tijd van de Hittieten, er wonen ongeveer een half miljoen mensen en is de heilige stad van de Seljuks en een favoriet voor devoot Moslims. Konya is bekend door de Dervishes en Mevlana, een door het Turkse gouvernement verboden uitwas binnen de Moslim religie. Mevlevi ceremonie is een rituele dans, of sema, voorstellend verbondenheid met god. De dervishes komen gekleed in lange witte robes met volle zoomen voorstellend hun doodskleed. Daarover dragen zij volumineuze zwarte mantels voorstellend hun wereldse tombes; hun lange conische rode vilten hoeden stellen de grafstenen voor. Een mannen koor en een orkest van kleine drums, kalebas violen met strijkstok, en open-tube reed fluit begint met muziek, en de dervishes ontvouwen hun armen en beginnen te draaien. Draaiend op hun linker hiel de dervishes draaien nog sneller, en bereiken een soort extase met een gelukzalige expressie. De ademende, kwellende muziek van de fluit is mogelijk de meest sensationele geluid gedurende de ceremonie. Het Mevlana museum, de 16e eeuwse Selim Mosque, Aziziye Mosque, Ince Minare Mosque en het Great Karatay Seminary zijn de meest mooie en interessante plaatsen om te bezoeken.

De reis is bijna aan zijn eind maar eerst moeten we nog het Taurus gebergte door naar de Manavgat watervallen. Ondanks dat dit een toeristische attractie is die voorkomt op elk programma, zijn het mooie watervallen en zeker een bezoek waard. In het totaal hebben we ruim 5000 km afgelegd, en kunnen we zeggen dat we Turkije gezien hebben. De omgeving van Antalya is absoluut niet mijn bestemming, veel oerlelijke hotels en een erg vochtige lucht.

back to top

© HotDog Professional 5, 11-2-99 16:37:07, PdeB. All rights reserved